Chemische ontstoppers, zoals een fles gootsteenontstopper uit de supermarkt of bouwmarkt, lijken de snelste manier om een trage wastafel of gootsteen weer aan de praat te krijgen. Je giet het erin, wacht even en spoelt na. Toch zijn deze middelen een stuk riskanter dan de verpakking doet vermoeden, zowel voor jezelf als voor je leidingen. Bovendien werken ze lang niet altijd. In dit artikel lees je hoe je herkent wat voor verstopping je hebt, waarom chemische ontstoppers riskant zijn, welke veiligere alternatieven je zelf kunt gebruiken en wanneer je beter een vakman belt. Dat advies geldt voor iedere woning, of je nu in Bovenmaten woont, in de Zenderwijk of in een oudere woning in het Oude Dorp.
Zo herken je wat voor verstopping je hebt
Voordat je naar een middel grijpt, helpt het om te weten waar en hoe ernstig de verstopping is. Dat bepaalt welke aanpak zinvol is. Let op de volgende signalen:
- Eén afvoer loopt traag, bijvoorbeeld alleen de wastafel of alleen de gootsteen. Dan zit de verstopping meestal dichtbij, in de sifon of het eerste stuk leiding.
- Het water zakt nog wel, maar langzaam. Dat wijst vaak op een laag vuil, haren of vet die de doorgang smaller maken.
- Het water blijft helemaal staan. Dan is de doorgang volledig geblokkeerd.
- De afvoer ruikt muf of zuur. Dat komt door rottend vuil in de sifon.
- Meerdere afvoeren tegelijk zijn traag of borrelen. Dan zit de verstopping dieper, op een punt waar leidingen samenkomen.
Het is ook goed om te letten op signalen dat er eerder chemische middelen zijn gebruikt die schade hebben gedaan:
- verkleurde of dof geworden randen rond het afvoerputje;
- lekkende of zacht aanvoelende rubberen ringen bij de sifon;
- een kunststof sifon die vervormd of broos lijkt;
- een chemische geur die uit de afvoer blijft komen.
Oorzaken: waarom wastafels en gootstenen verstoppen
De meeste verstoppingen in een wastafel of gootsteen ontstaan geleidelijk. In de badkamer gaat het meestal om haren, zeepresten, tandpasta en huidvet die samen een slijmerige prop vormen. In de keuken zijn het vooral vet, olie, koffiedik en etensresten. Vet is vloeibaar als het warm is, maar stolt in de koudere leiding en vormt daar een plakkerige laag waar ander vuil aan blijft hangen.
Chemische ontstoppers proberen die prop op te lossen. Veel van deze middelen zijn sterk basisch, op basis van bijvoorbeeld natriumhydroxide, ook wel natronloog. Andere zijn sterk zuur, bijvoorbeeld op basis van zwavelzuur. Ze reageren met vet en haren, wat warmte geeft en het vuil gedeeltelijk afbreekt. Dat kan bij een lichte verstopping dichtbij helpen, maar het lost de oorzaak niet altijd op en brengt een aantal risico's met zich mee.
Waarom chemische ontstoppers riskant zijn
Het probleem met chemische ontstoppers is dat ze krachtig genoeg moeten zijn om haren en vet aan te tasten. Diezelfde kracht maakt ze gevaarlijk voor alles wat ze verder tegenkomen.
- Gevaar voor huid, ogen en luchtwegen. Deze middelen zijn bijtend. Een spatje op je huid of in je oog kan ernstige brandwonden geven. De dampen kunnen je luchtwegen irriteren, zeker in een kleine badkamer zonder goede ventilatie.
- Spatten en terugkomen. Bij een volledige verstopping blijft het middel boven de prop staan. Als je daarna gaat ploppen of doorspoelen, kan de bijtende vloeistof omhoog spatten.
- Gevaarlijke reacties bij mengen. Gebruik je na elkaar verschillende middelen, of combineer je een ontstopper met een ander schoonmaakmiddel, dan kunnen er heftige reacties of schadelijke dampen ontstaan.
- Schade aan leidingen en onderdelen. Rubberen pakkingen, kunststof sifons, oudere metalen leidingen en het glazuur van een wastafel kunnen door herhaald gebruik worden aangetast. Bij oudere woningen, met leidingwerk dat al wat jaren meegaat, is dat risico groter.
- Het probleem verschuift. Soms lost het middel een deel van de prop op, waarna de rest verder de leiding in zakt en daar opnieuw vastloopt, op een plek die moeilijker bereikbaar is.
- Risico voor de vakman. Als het middel niet werkt, staat er bijtende vloeistof in de afvoer. Iedereen die daarna aan de sifon of leiding werkt, loopt risico.
- Belasting voor het milieu. Alles wat je door de afvoer giet, komt in het rioolwater terecht.
Kortom: de kans dat een chemische ontstopper je probleem echt oplost is beperkt, terwijl de risico's reëel zijn. Daarom raden we het gebruik ervan af.
Veiligere alternatieven die je zelf kunt gebruiken
Bij een verstopte wastafel of gootsteen kun je vaak zelf veel bereiken zonder chemie. Werk rustig en stop als het niet lukt.
- Haal zichtbaar vuil weg. Draai het afvoerplugje of putje los als dat kan en verwijder haren en vuil met je vingers in een handschoen of met een oud tandenborsteltje.
- Gebruik heet water met afwasmiddel. Giet wat afwasmiddel in de afvoer en spoel na met heet, maar niet kokend water. Afwasmiddel helpt vet los te maken. Kokend water kan kunststof leidingen en sommige wastafels beschadigen.
- Gebruik een plopper. Dek bij een wastafel de overloopopening af met een natte doek, zodat de druk niet ontsnapt. Zorg dat de rubberen kop onder water staat, duw rustig en trek krachtig terug. Herhaal dit een aantal keer.
- Maak de sifon schoon. Zet een emmer onder de sifon, draai de moeren met de hand los en haal de sifon eruit. Spoel hem schoon in een andere afvoer of buiten, controleer de rubberen ringen en zet alles weer goed vast.
- Gebruik een kleine ontstoppingsveer. Een handveer uit de bouwmarkt kan een prop net achter de sifon losmaken. Draai de veer rustig in de leiding en forceer niets.
- Gebruik een haarverwijderstrip. Voor wastafels en doucheputjes zijn er flexibele kunststof strips met haakjes waarmee je haren uit de afvoer trekt.
Heb je al een chemische ontstopper gebruikt en werkt het niet? Ga dan niet ploppen of een ander middel toevoegen. Zet een raam open, houd kinderen en huisdieren uit de buurt, en vertel een vakman welk middel er in de afvoer zit. Zo kan die veilig werken.
Verstopping voorkomen zonder chemie
Met een paar gewoontes heb je ontstoppers zelden nodig:
- Leg een haarzeefje in de wastafel en het doucheputje.
- Giet geen vet, olie of jus door de gootsteen. Laat het afkoelen en gooi het bij het restafval.
- Schraap borden af in de afvalbak voordat je ze afspoelt.
- Gooi koffiedik bij het groente-, fruit- en tuinafval in plaats van door de gootsteen.
- Spoel de afvoer af en toe door met heet water en wat afwasmiddel.
- Maak de sifon regelmatig schoon, ook als hij nog goed lijkt te lopen.
Wanneer bel je een vakman
Lukt het je niet met de veilige alternatieven, dan is het verstandig om hulp in te schakelen. Bel een vakman als:
- de wastafel of gootsteen na het schoonmaken van de sifon nog steeds niet doorloopt;
- meerdere afvoeren tegelijk traag zijn of borrelen;
- de verstopping steeds terugkomt;
- er al een chemische ontstopper in de afvoer staat die niet heeft gewerkt;
- je lekkage ziet bij de sifon of onder de wastafel;
- je twijfelt of je de sifon veilig los kunt maken, bijvoorbeeld bij oud of vast leidingwerk.
Een vakman kan de leiding met professionele apparatuur vrijmaken zonder bijtende middelen en kan meteen beoordelen of er schade aan sifon of leiding is. Meer over die aanpak lees je bij wastafel ontstoppen in Huizen.
Kosten van ontstoppen zonder chemie
Wat het kost, hangt af van waar de verstopping zit en hoeveel werk het verhelpen ervan is. We werken met een starttarief van €185. Duurt het werk langer, dan rekenen we €25 per kwartier extra. Het eindbedrag hangt dus af van de situatie, maar je hoort vooraf wat het gaat kosten.
Huur je je woning, dan komt een verstopping door eigen gebruik, zoals haren of vet in de sifon, in de regel voor rekening van de huurder. Schade aan de leiding of riolering zelf valt meestal onder de verhuurder. Overleg bij twijfel even met je verhuurder voordat je iets laat doen.
