Wortelgroei in het riool is een van de lastigere oorzaken van verstoppingen, omdat het probleem onzichtbaar onder de grond begint en langzaam erger wordt. Boomwortels en wortels van struiken zoeken vocht en voedingsstoffen, en een rioolleiding biedt allebei. Via een kleine naad of scheur groeit een haarwortel naar binnen, en na verloop van tijd kan daar een dichte wortelmassa ontstaan waar papier en vuil in blijven hangen. In dit artikel lees je hoe je wortelgroei in het riool herkent, hoe het ontstaat, wat je zelf veilig kunt doen en wanneer je een vakman nodig hebt. Dat is nuttig voor iedereen met bomen of grote struiken in de buurt van de afvoer, of je nu een tuin hebt in Bovenmaten, in Huizermaat of bij een oudere woning in het Oude Dorp.
Zo herken je wortelgroei in het riool
Wortelgroei geeft in het begin weinig klachten. Pas als de wortels een groter deel van de leiding vullen, merk je er iets van. Let op deze signalen:
- Steeds terugkerende verstoppingen. De afvoer wordt vrijgemaakt, maar na een tijd zit hij opnieuw dicht. Dat is een van de duidelijkste aanwijzingen.
- Meerdere afvoeren zijn traag, zoals de wc, douche en gootsteen tegelijk. Wortels zitten meestal in de hoofdleiding buiten, waar alle afvoeren samenkomen.
- Borrelende of gorgelende geluiden uit de wc of het doucheputje als je elders water laat weglopen.
- Een rioollucht in de tuin, bij het erfscheidingsputje of in huis.
- Natte plekken of verzakkingen in de tuin of bestrating boven de leiding. Een lekkende leiding kan de grond eromheen wegspoelen.
- Wortelresten die een vakman bij het ontstoppen uit de leiding haalt.
Geen van deze signalen bewijst op zichzelf dat er wortels in je riool zitten. Een terugkerende verstopping kan ook door vet of een verzakking komen. Zekerheid krijg je alleen door in de leiding te kijken.
Oorzaken van wortelgroei in het riool
Wortels groeien niet zomaar door een gave, goed afgedichte leiding. Er moet een opening zijn waar ze vocht kunnen ruiken en naar binnen kunnen groeien. De belangrijkste oorzaken zijn:
- Naden en verbindingen. Oudere rioleringen bestaan vaak uit losse buisdelen van beton of gres met verbindingen die na verloop van tijd minder goed afsluiten. Daar vinden wortels het makkelijkst hun weg.
- Scheuren en breuken. Door verzakking, zwaar verkeer boven de leiding of de druk van wortels zelf kunnen scheurtjes ontstaan.
- Bomen en struiken dicht bij de leiding. Vooral soorten met een uitgebreid wortelstelsel zoeken actief naar water, ook op flinke afstand van de stam.
- Droge periodes. Als de grond droog is, zoeken wortels harder naar vocht, en een lekkende leiding is dan een aantrekkelijke bron.
- Condens en warmte. Een rioolleiding is vaak iets warmer en vochtiger dan de grond eromheen, wat wortels aantrekt.
Wortels kunnen van je eigen tuin komen, maar ook van bomen van de buren of van bomen in de openbare ruimte. Dat is belangrijk voor de vraag wie verantwoordelijk is voor het herstel.
Wortelgroei voorkomen
Helemaal uitsluiten kun je wortelgroei niet, maar je kunt de kans flink verkleinen:
- Plant geen bomen of grote struiken direct boven of vlak naast de rioolleiding. Weet je niet precies waar die loopt, kijk dan op bouwtekeningen of laat het vaststellen.
- Kies bij nieuwe aanplant in de buurt van de leiding voor planten met een beperkt wortelstelsel.
- Overweeg een worteldoek of wortelscherm tussen bomen en de leiding. Laat je daarover adviseren, want het moet goed geplaatst worden om effect te hebben.
- Laat een oudere riolering, met losse buisdelen en veel verbindingen, eens controleren voordat er klachten zijn.
- Let op signalen zoals een traag lopende afvoer en reageer op tijd. Hoe kleiner de wortelmassa, hoe makkelijker het herstel.
Wat je zelf veilig kunt doen
Wortels in het riool kun je niet zelf verwijderen. Ze zitten diep in de leiding en vragen om speciaal gereedschap. Wel kun je een paar dingen doen om schade te beperken en het probleem in kaart te brengen.
- Beperk het watergebruik zodra afvoeren traag worden of water omhoog komt. Trek de wc minder vaak door en zet geen wasmachine of vaatwasser aan.
- Controleer het erfscheidingsputje als je er een hebt. Staat het vol water, dan zit de verstopping waarschijnlijk na het putje. Is het leeg terwijl je afvoer in huis dicht zit, dan zit het probleem op je eigen perceel.
- Kijk in de tuin of er natte plekken, verzakte tegels of een rioollucht zijn boven de plek waar de leiding loopt.
- Noteer wanneer verstoppingen optreden. Komt het steeds terug, dan is dat waardevolle informatie voor een vakman.
- Maak foto's van natte plekken, verzakkingen of het putje.
Wat je beter niet doet:
- geen chemische ontstoppers of wortelverdelgers in de afvoer gieten; ze zijn bijtend, kunnen leidingen en pakkingen aantasten en lossen een wortelmassa niet op;
- niet zelf met een lange staaf of huurveer in de hoofdleiding gaan steken, want daarmee kun je een verzwakte leiding verder beschadigen;
- niet zelf gaan graven bij de leiding zonder te weten waar die precies ligt en hoe diep;
- geen boom kappen of zwaar snoeien in de hoop dat het probleem verdwijnt, zonder eerst te weten waar de wortels zitten.
Wanneer bel je een vakman
Bij een vermoeden van wortelgroei is een vakman eigenlijk altijd nodig. Bel in ieder geval als:
- verstoppingen steeds terugkomen, ook nadat de afvoer is vrijgemaakt;
- meerdere afvoeren tegelijk traag zijn of borrelen;
- er water omhoog komt uit een doucheputje of de wc;
- je natte plekken of verzakkingen in de tuin boven de leiding ziet;
- er bij een eerdere ontstopping wortelresten uit de leiding kwamen.
Een vakman kan met een camera in de leiding kijken en precies zien waar de wortels zitten, hoe ver ze zijn doorgegroeid en of de leiding beschadigd is. Daarna kunnen de wortels met speciaal freesgereedschap uit de leiding worden verwijderd. Omdat wortels terug kunnen groeien als de opening blijft bestaan, wordt vaak ook gekeken naar herstel van de leiding, bijvoorbeeld door een beschadigd deel te vervangen of de leiding van binnenuit te herstellen. Meer over hoe je de staat van je leiding laat vaststellen, lees je bij een camera-inspectie in Huizen.
Kosten van wortelgroei in het riool aanpakken
Wat het kost om wortelgroei aan te pakken, hangt af van hoe ver de wortels zijn doorgegroeid en welk werk er nodig is. We werken met een starttarief van €185. Duurt het werk langer, dan rekenen we €25 per kwartier extra. Het eindbedrag hangt dus af van de situatie, maar je hoort vooraf wat het gaat kosten.
Wie de kosten draagt, hangt af van waar de wortels in de leiding zitten. Op je eigen perceel, tot aan het erfscheidingsputje of de erfgrens, is in de regel de eigenaar verantwoordelijk. Bij een huurwoning is dat meestal de verhuurder, omdat het om een gebrek aan de leiding gaat. Zitten de wortels in het deel na de erfgrens, dan is dat doorgaans een zaak voor de gemeente Huizen.
